Na co dzień większość z nas nie zastanawia się nad potencjalnym zagrożeniem, jakie w niektórych sytuacjach mogą stanowić akumulatorki. Nie jest to zaskoczenie – niebezpieczeństwo ze strony ogniw może pojawić się przede wszystkim z powodu ich niewłaściwego użytkowania, a dokładnie narażenia na uszkodzenie czy wymagające warunki pracy. Czasami jednak możemy nie zdawać sobie sprawy, jakie czynniki mogą doprowadzić do nieprawidłowego działania akumulatorków, a także jakie zjawiska mogłyby wtedy zachodzić. Wśród tych ostatnich trzeba wymienić przede wszystkim ucieczkę termiczną.
Czym jest ucieczka termiczna w akumulatorkach?
Praca akumulatorków – zarówno podczas rozmaitych urządzeń, jak i ładowania samych ogniw – zawsze wiąże się z generowaniem energii cieplnej, co jest zjawiskiem naturalnym i prawidłowym. Jeśli jednak nagrzewają się one nadmiernie, gwałtownie, w sposób niekontrolowany, może to doprowadzić do ich uszkodzenia, a nawet do pożaru albo wybuchu.
Odpowiada za to zjawisko ucieczki termicznej (ang. thermal runaway), polegające właśnie na takim nieprawidłowym nagrzewaniu się ogniwa, mogącym prowadzić do niebezpiecznych konsekwencji. Gdy zachodzi, separator w formie membrany oddzielającej od siebie anodę i katodę ulega rozpadowi, co powoduje gwałtowne reakcje chemiczne, skutkujące uwalnianiem się dużych ilości energii cieplnej. Co istotne, ucieczka termiczna ma charakter reakcji łańcuchowej – zwarcia wewnątrz ogniwa prowadzą do nagrzewania się, które z kolei przyspiesza dalszy rozpad, generując jeszcze więcej energii cieplnej.
Przyczyny thermal runaway
Gwałtowny, niekontrolowany charakter ucieczki termicznej sprawia, że stanowi ona poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa użytkowania danego ogniwa. Zjawisko to może zaś występować przede wszystkim w wyniku:
- uszkodzenia akumulatorka,
- wpływu zbyt wysokiej temperatury,
- przeładowania ogniwa,
- używania ładowarek wadliwych lub pochodzących z niesprawdzonego źródła.
Warto pamiętać, że na wystąpienie thermal runaway najbardziej narażone są ogniwa litowo-jonowe, choć istnieje ryzyko zaistnienia tego zjawiska także np. w akumulatorkach LiFePO4. W tych ostatnich niebezpieczeństwo znacznie zmniejsza jednak (choć nie eliminuje go całkowicie) obecność zabezpieczeń BMS.
Jak uniknąć zjawiska ucieczki termicznej?
Ogniwa dotknięte zjawiskiem ucieczki termicznej nie nadają się do użytku i powinny być prawidłowo zutylizowane. Chcąc natomiast zapobiegać takim sytuacjom, należy przestrzegać podstawowych zasad właściwego używania akumulatorków, w tym unikania ich ładowania tanimi, niesprawdzonymi ładowarkami, zwłaszcza w pobliżu źródeł ciepła, a także używania ogniw widocznie uszkodzonych. W ten sposób można uchronić się przed problemem thermal runaway, stanowiącym zagrożenie nie tylko dla bezpieczeństwa, ale też dla środowiska.
W sklepie online z akumulatorkami AkuAkcesoria oferujemy wyłącznie sprawdzone ładowarki do akumulatorów – litowo-jonowych oraz innych – a także wysokojakościowe ogniwa zaufanych producentów. W razie potrzeby możemy też udzielić informacji nt. tego, jak bezpiecznie z nich korzystać.
